تحقیقات نشان می دهد از سال 2017 تا امروز تقاضا برای جایگزینی کامل موتورهای الکتریکی قدیمی با الکتروموتورهای دوستدار محیط زیست به بالاترین حد خود رسیده است. پیشرفت های فناوری موجب شده است تا موتورهای الکتریکی پرمصرف جای خود را به الکتروموتورهای بهینه بدهند. موتورهایی که برای طیف گسترده ای از کاربردها مانند خودروسازی، کشاورزی، تاسیسات و سایر بخش های صنعتی قابل استفاده هستند.

طی پنج سال گذشته تولید الکتروموتورهای سازگار با محیط زیست افزایش یافته است. از سوی دیگر دولت ها صنایع را مکلف به کاهش انرژی کرده اند. همین امر موجب شده تقاضا برای خرید الکتروموتورهای جدید به شدت بالا برود.

موتورهای الکتریکی به جای موتورهای سوخت فسیلی

موتورهای صنعتی دیزلی و گازی دیگر وسایل کارآمدی نیستند. بررسی های اخیر مجله Allied بیانگر آن است که از سال 2020 موتورهای سوخت فسیلی و حتی سیلندرهای هیدرولیکی به سرعت در حال جایگزینی با انواع مختلفی از الکتروموتورهای صنعتی است.

جیمز کرتلی، استاد دپارتمان مهندسی برق و علوم کامپیوتر دانشگاه  MIT می گوید: «الکتروموتورها به زودی بر کل صنایع مسلط می شوند. بعد از قطارها و اتومبیل ها اکنون کشتی ها و هواپیماها به سمت الکتریکی شدن می روند. این به ما ثابت می کند در آینده نزدیک صنعت ماشین های الکتریکی به شدت رشد خواهد کرد.»

موتورهای الکتریکی امروزی بیش از اندازه کوچک و نسبت به موتورهای 50 سال قبل پرتوان تر شدند. کوچک شدن الکتروموتورها موجب شده به راحتی در خودروها، قطارهای شهری، سیستم های تهویه هوا، لوازم خانگی و ماشین آلات صنعتی جای بگیرند.

اکنون تمرکز جدی تولیدکنندگان الکتروموتور بر افزایش راندمان و کاهش مصرف انرژی استوار است. موضوعی که در آینده نزدیک به فراگیر شدن تجهیزات صنعتی و وسایل نقلیه الکتریکی می انجامد.

راندمان بهتر در الکتروموتورهای کم مصرف

راندمان هر الکتروموتوری به توان ورودی و خروجی آن بستگی دارد. بیشتر الکتروموتورهای صنعتی در محدوده بار نامی 50 تا 100 درصد ساخته می شوند. همچنین بیشترین راندمان به دست آمده از یک موتور الکتریکی 75 درصد و کمترین آن 50 درصد است. در حال حاضر کسب راندمان 100 درصد آن هم با صرف انرژی کمتر آرزوی هر تولیدکننده ای است.

الکتروموتورهای نسل قبل برای رسیدن به راندمان مناسب دچار اضافه بار و افزایش دما می شدند و به مرور از کار می افتادند. این مسئله به ضرر محیط زیست بود زیرا نیروگاه ها مجبور بودند برق بیشتری تولید کنند. اکنون نسل جدید الکتروموتورها با راندمان بالا و مصرف انرژی پایین در دسترس قرار دارند. این موتورها بیشتر عمر می کنند و خنک تر هستند. همچنین مصرف برق و تلفات انرژی آنها ناچیز است.

عوامل موثر بر کاهش مصرف انرژی الکتروموتورهای صنعتی

از نگاه «انجمن بین المللی سازندگان الکتروموتورهای سه فاز»، رسیدن به راندمان بالا و کاهش مصرف انرژی به عوامل مختلفی مانند سرعت، گشتاور و ساختار و مصالح فیزیکی موتور بستگی دارد. تکنولوژی های جدید عملکرد الکتروموتورهای صنعتی را به طرز شگفت انگیزی بالا برده و مصرف انرژی آنها را بین 20 تا 60 درصد کاهش داده است.

این عامل موجب شده است الکتروموتورهای امروزی نسبت به سایر موتورهای معمولی از نظر انرژی کارآمدتر و از نظر زیست محیطی تمیزتر باشند. شرکت هایی از برزیل، چین، هند، ایالات متحده و آرژانتین سرگرم تولید الکتروموتورهای سبز با حداقل راندمان 75 درصد هستند. در سوی دیگر ژاپن و چین تصمیم دارند از سال 2023 موتورهای قدیمی را کنار بگذارند. اروپا نیز اقدام مشابهی را آغاز خواهد کرد. آمریکا هم به زودی و با کمک NEMA قوانین جدیدی به نفع حفظ محیط زیست تصویب می کند.

تبدیل و جایگزینی الکتروموتورهای قدیمی در ایران

خرید نسل جدید الکتروموتورهای صنعتی در ایران کار دشواری است. شرکت الوند صنعت جاوید البرز آمادگی دارد الکتروموتورهای قدیمی را به الکتروموتورهای جدید و کم مصرف تبدیل کند. این کار علاوه بر کاهش محسوس انرژی و حفظ محیط زیست از نظر اقتصادی برای صنایع کشور بسیار مقرون به صرفه است.