برای پلاکخوانی الکتروموتور، ابتدا مدل و شماره سریال را ثبت کنید؛ سپس ولتاژ و نوع اتصال، فرکانس، جریان، توان و دور نامی را کنار هم بخوانید. درجه حفاظت، کلاس عایقی، نوع کار و شرایط محیطی نیز باید با محل نصب و بار موتور سازگار باشد.
پلاکخوانی الکتروموتور چه اطلاعاتی به ما میدهد؟
پلاک، شناسنامه فنی دستگاه است. ترتیب فیلدها و معنی کد سفارش بین سازندگان تفاوت دارد؛ مشخصات یک پلاک نمونه را نمیتوان به همه موتورهای تکفاز و سهفاز تعمیم داد.
معنی علائم و مشخصات روی پلاک موتور
پلاک الکتروموتور حاوی اجزا و داده های مختلفی است و به ما در بهره برداری بهتر از ماشین های الکتریکی کمک می کند. اطلاعات درج شده بر روی پلاک الکتروموتور عبارتند از:
شناسه موتور و مشخصات مکانیکی
- تیپ و نوع موتور: کد شناسایی خانواده و مدل است. تعداد فاز، نوع تغذیه و مشخصات الکتریکی را از فیلدهای مربوط بخوانید؛ معنی هر بخش کد به سازنده وابسته است.
- سازنده و شماره محصول: برای استعلام کاتالوگ و قطعات به کار میرود. کد سفارش میتواند اطلاعاتی درباره فریم، قطب، ساخت و تجهیزات ویژه داشته باشد، اما رمزگشایی آن باید با راهنمای همان برند انجام شود.
- شماره سریال و تاریخ ساخت: شناسه همان دستگاه و تاریخ یا کد تولید آن است. تعداد کاراکتر و قالب تاریخ بین سازندگان یکسان نیست.
- فریم و ابعاد نصب: فریم به مجموعهای از ابعاد استاندارد نصب اشاره دارد. قطر و طول شفت، فاصله سوراخها و فلنج را با نقشه ابعادی کنترل کنید.
- نوع نصب یا IM: وضعیت نصب پایهدار، فلنجی و جهت محور را مشخص میکند. مناسببودن یاتاقان برای بار محوری نیز باید جداگانه بررسی شود.
- بالانس و خار شفت: در علامتگذاری مربوط، H به بالانس با نیمخار، F با خار کامل و N بدون خار اشاره میکند. روش بالانس قطعه متصل به شفت باید با موتور سازگار باشد.
حفاظت، شرایط محیطی و یاتاقان
- درجه حفاظت IP: دو رقم، حفاظت در برابر تماس و اجسام جامد و سپس نفوذ آب را توصیف میکنند. IP55 یعنی حفاظت در برابر گردوغبار و جت آب در شرایط آزمون مربوط؛ معادل غوطهوری یا مجوز شستوشوی پرفشار نیست.
- کلاس عایقی و دمای محیط: کلاس حرارتی به سامانه عایقی مربوط است و با دمای مجاز سطح بدنه یکسان نیست. محدوده دمای محیط را از پلاک یا کاتالوگ همان مدل بخوانید.
- ارتفاع مجاز نصب: شرایط نامی ارتفاع از سطح دریا را سازنده تعیین میکند. ارتفاع زیاد میتواند خنککاری و توان قابل استفاده را تحت تأثیر قرار دهد؛ هیچ حداقل عمومی ۲۰۰۰ متری برای نصب همه موتورها وجود ندارد.
- وزن: جرم دستگاه با واحد درجشده، معمولاً کیلوگرم، برای جابهجایی و نصب اهمیت دارد.
- یاتاقان و روانکاری: کد یاتاقان سمت محرک و سمت مقابل، نوع روانکار، مقدار و فاصله روانکاری ممکن است درج شود. وجود اطلاعات گریس به معنی گریسکاری همه انواع یاتاقان نیست.
مشخصات الکتریکی و عملکردی
- ولتاژ نامی و اتصال: هر ولتاژ باید همراه با علامت اتصال، فرکانس و جریان همان ردیف خوانده شود. در موتور سهفاز، علامتهای Δ و Y به اتصال مثلث و ستاره اشاره دارند؛ نقشه داخل جعبه ترمینال نیز باید بررسی شود.
- فرکانس Hz: فرکانس نامی تغذیه است. اگر موتور برای چند فرکانس مشخص شده، توان، جریان و دور مربوط به هر ردیف را جداگانه بخوانید.
- جریان نامی A: جریان موتور در شرایط نامی ذکرشده است؛ واحد آن آمپر است و خودِ آن ولتاژ یا نوع اتصال را تعریف نمیکند.
- توان نامی kW یا HP: در موتور، معمولاً توان مکانیکی خروجی محور در شرایط نامی است. این مقدار با توان برق ورودی برابر نیست.
- ضریب توان cosφ یا PF: نسبت توان اکتیو به توان ظاهری در شرایط مربوط است. ضریب توان با راندمان موتور تفاوت دارد.
- راندمان η یا Efficiency: نسبت توان مکانیکی خروجی به توان الکتریکی ورودی است و معمولاً به درصد نوشته میشود؛ واحد آن کیلووات یا اسب بخار نیست.
- کلاس بازده IE: رده راندمان را نشان میدهد. مقدار راندمان نامی و کلاس بازده دو داده مرتبط ولی متفاوتاند؛ عبارتهای مشابه CL را بدون راهنمای پلاک به بازده نسبت ندهید.
- سرعت نامی rpm یا r/min: دور محور در شرایط نامی است. در موتور القایی، این دور با سرعت سنکرون میدان تفاوت دارد.
نوع کار، راهاندازی و تأییدیهها
- نوع کار S و اطلاعات NEMA: نوع کار، محدودیت مدت یا چرخه بهرهبرداری را مشخص میکند. در پلاک NEMA ممکن است Service Factor، Design یا Code نیز دیده شود؛ هر کدام معنای جداگانه دارد.
- اطلاعات روتور قفلشده: ممکن است به صورت جریان، نسبت جریان راهاندازی به نامی یا کد مربوط درج شود. در NEMA، Code letter میتواند رده kVA/HP روتور قفلشده را بیان کند؛ عبارت CL بهتنهایی یک تعریف عمومی برای جریان نیست.
- استانداردها، تأییدیهها و تجهیزات سفارشی: شماره استاندارد IEC یا EN، نشان انطباق، تأییدیه دریایی و اطلاعات هیتر یا حسگر ممکن است درج شوند. IE یک کلاس بازده است و CE نام یک استاندارد طراحی موتور نیست.
در پلاک موتور تکفاز به چه نکاتی توجه کنیم؟
تعداد فاز، ولتاژ، فرکانس، جریان و توان نامی را کنترل کنید. در مدلهای خازنی، ظرفیت و ولتاژ نامی خازن ممکن است روی پلاک، خازن یا مدارک موتور باشد. مشخصات خازن دائم و راهانداز را به جای یکدیگر استفاده نکنید.
خواندن ولتاژ ستاره و مثلث در موتور سهفاز
ولتاژهای کنار Δ و Y، دو انتخاب آزاد برای هر شبکه نیستند. ولتاژ خط باید با اتصال تعیینشده روی پلاک و نقشه سازنده سازگار باشد. وجود دو ولتاژ نیز بهتنهایی مجوز راهاندازی ستاره–مثلث در هر شبکه نیست. برای شناخت اطلاعات ترمینال، راهنمای تشخیص سرسیمهای U1، V1، W1 و U2، V2، W2 را ببینید.
پلاک الکتروموتور و مراقبت از آن
شرکت های سازنده الکتروموتور به فراخور نوع استفاده از دستگاه و محیطی که الکتروموتور در آنجا قرار خواهد گرفت اطلاعات ذکر شده را بر روی پلاک موتورهای AC-DC درج می کنند. علاوه بر نکات گفته شده اطلاعات مندرج بر روی پلاک الکتروموتور براساس استانداردهای IEC و NEMA ممکن است متفاوت باشد.
یکی دیگر از مزیت های وجود پلاک الکتروموتور آن است که به هنگام خرید یا فروش دستگاه و به خصوص در زمان تعمیرات الکتروموتورهای صنعتی، امکان دسترسی سریع به اطلاعات الکتروموتور وجود خواهد داشت. اهمیت این نکته وقتی بیشتر می شود که ساعت ها به جست و جوی کاتالوگ موتور بپردازیم و دست آخر به سبب تنوع زیاد الکتروموتورها نتوانیم داده های مورد نظر را آن گونه که نیاز داریم پیدا کنیم.
پلاک الکتروموتورها با توجه به شرایط کاری، محیطی یا به مرور زمان فرسوده، مخدوش یا مفقود می شوند. در این حالت شناسایی و تعیین مشخصات فنی الکتروموتور به ویژه برای نیروهای تازه کار و متصدیان فنی کارخانجات دشوار خواهد بود. این مسئله حتی برای مجموعه های تعمیر و نگهداری مانند شرکت الوند صنعت جاوید البرز مشکلاتی ایجاد خواهد کرد و زمان آماده سازی موتور را به دلیل عدم دسترسی به اطلاعات تاحدودی افزایش می دهد.
پیشنهاد می کنیم هنگام خرید الکتروموتور جدید یا بعد از تعمیرات الکتروموتورهای صنعتی از روی پلاک موتور عکسبرداری کنید و کپی دیجیتال و چاپی آن را در محل مشخصی نگه دارید. در این صورت دسترسی به اطلاعات الکتروموتور در هر زمان و بدون صرف وقت و هزینه زیاد امکان پذیر است.
کنترل اصالت پلاک پیش از خرید یا تعمیر
پلاک موتور در هنگام خرید الکتروموتور نو یا کارکرده باید بررسی شود. متاسفانه برخی افراد فرصت طلب با سوءاستفاده از اعتماد مشتریان، الکتروموتورهای معیوب را با پلاک های ساختگی یا غیراصلی به فروش می رسانند و خسارت های مالی هنگفتی به دارندگان ماشین های الکتریکی تحمیل می کنند.
شرکت مهندسی الوند صنعت جاوید البرز در زمینه خرید، فروش و تعمیرات الکتروموتورهای صنعتی آمادگی دارد ضمن ارائه مشاوره رایگان به متقاضیان خرید الکتروموتور، آنان را در زمینه تعمیرات انواع الکتروموتورهای صنعتی یاری رساند. نیروهای مجرب این شرکت برای پلاک خوانی دقیق انواع الکتروموتورهای صنعتی آموزش دیدند، و در بررسی مشخصات موتور برای خرید، فروش و تعمیرات به مشتریان کمک میکنند.
شما می توانید برای کسب اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره رایگان به صورت 24 ساعته با شماره 09301111289 تماس حاصل فرمایید. همچنین از شما دعوت می کنیم برای اطلاع از آخرین اخبار و طرح های ویژه شرکت، صفحه اینستاگرام @alvand_sanat_group را دنبال نمایید.
